สรุปการเตรียมการและขั้นตอนการดำเนินการ "สรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ"
ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542

กลุ่มงานคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย สถาบันการแพทย์แผนไทย

โดยที่พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 ประกอบด้วย 7 หมวด 82 มาตรา และมาตรา 12 กำหนดให้มีสถาบันการแพทย์แผนไทย เป็นหน่วยงานระดับ สูงกว่ากอง ต่ำกว่ากรม สังกัดกรมสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการต่างๆ เกี่ยวกับการคุ้มครองและส่งเสริม การฝึกอบรม การศึกษาวิจัยและพัฒนาภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร รวมทั้งงานธุรการและงานวิชาการของคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และทำหน้าที่เป็นนายทะเบียนกลาง (มาตรา 13) นอกจากนี้ยังเป็นเลขานุการคณะกรรมการร่างกฎกระทรวง, เลขานุการคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และเลขานุการคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (ก.ส.)

คณะกรรมการร่างกฎกระทรวงฉบับที่ 1 กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 ตามคำสั่งที่ 1130 / 2543 ลงวันที่ 3 ธันวาคม 2543 ได้ยกร่างกฎกระทรวงฉบับที่ 1 เสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเห็นชอบ เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2544 และส่งให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณา ซึ่งผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์แผนไทยและผู้แทนกองนิติการ ได้เข้าชี้แจงประเด็นข้อสงสัยเกี่ยวกับร่างกฎกระทรวงฉบับที่ 1 เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2544 ขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา

1. สาระสำคัญของกฎกระทรวงฉบับที่ 1
ตามความในมาตรา 4 และมาตรา 5 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ออกกฎกระทรวงฉบับที่ 1 กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 จำนวน 16 ข้อ กำหนดคำนิยามของ "หมอพื้นบ้าน" (ข้อ 1) คุณสมบัติของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (ข้อ 2, ข้อ 3) และองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ หรือ ก.ส. (ข้อ 6) ให้มีคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ หรือ ก.ส. ประกอบด้วย
1. รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข ที่ปลัดกระทรวงสาธารณสุขมอบหมาย
2. ผู้แทนนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด 4 คน จาก 4 ภูมิภาค
3. ผู้แทนกองนิติการ
4. ผู้แทนสำนักมาตรฐานสถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ
5. ผู้แทนสภาทนายความ
6. ผู้แทนสื่อมวลชน
7. ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทย 1 คน
8. ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ 1 คน
9. ผู้แทนหมอพื้นบ้าน
10. ผู้ผลิตหรือจำหน่ายยาแผนไทย
11. ผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร
12. นักวิชาการ
13. ผู้แทนองค์กรพัฒนาเอกชนด้านการแพทย์แผนไทย
14. ผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์แผนไทย เป็นกรรมการและเลขานุการ

ส่วนกลาง จะมีการแต่งตั้งคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (ก.ส.) โดย รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข ที่ปลัดกระทรวงสาธารณสุขมอบหมาย, ผู้แทนกองนิติการ, ผู้แทนสำนักมาตรฐานสถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ, ผู้แทนสภาทนายความ, ผู้แทนสื่อมวลชน, ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทย และผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์แผนไทย เป็นกรรมการและเลขานุการ

ระดับจังหวัด เป็นเครือข่ายแต่ละจังหวัด หรือ ก.ส.จ. ประกอบด้วย นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด เป็นประธานกรรมการ, หมอพื้นบ้าน, ผู้ผลิตหรือจำหน่ายยาแผนไทย, ผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร, นักวิชาการ, ผู้แทนองค์กรพัฒนาเอกชนด้านการแพทย์แผนไทย, และเภสัชกรประจำสาธารณสุขจังหวัดเป็นกรรมการและเลขานุการ จะดำเนินการคัดเลือกผู้แทนกลุ่มแต่ละกลุ่มในระดับจังหวัด แล้วส่งรายชื่อให้เลขานุการ ก.ส. ดำเนินการต่อไป

2. การดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
กำหนดให้นายทะเบียนกลางและนายทะเบียนจังหวัด ร่วมกันจัดทำทะเบียนข้อมูลบุคคลกลุ่มต่างๆ ไว้ (ข้อ 4) เนื่องจากกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่มาจากกลุ่มผู้มีความรู้ความสามารถ หรือมีประสบการณ์ด้านการแพทย์แผนไทยที่มาจากทั่วประเทศนั้น ต้องมีคุณสมบัติตามเจตนารมณ์ของกฎหมายต้องการ (ข้อ 2 และข้อ 3) ดังนั้น การดำเนินการสรรหาต้องอาศัยคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัด (ก.ส.จ.) คัดเลือกตัวแทนแต่ละกลุ่มของแต่ละจังหวัดส่งมาให้คณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (ก.ส) ดำเนินการคัดเลือกอีกครั้งหนึ่ง
ในขณะที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่มาจากสาขาผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทย และผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ไม่ต้องผ่านขั้นตอนระดับจังหวัด เพราะกลุ่มดังกล่าวนี้สามารถคัดเลือกกันเองแล้วเสนอชื่อให้ ก.ส. เพื่อดำเนินการคัดเลือกได้โดยตรง

2.1ขั้นตอนการดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
นับตั้งแต่กฎกระทรวงฉบับที่ 1 กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ มีผลบังคับใช้วันที่ .......... เป็นต้นมา สถาบันการแพทย์แผนไทย ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และเลขานุการ ก.ส. ได้ดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ดังนี้
2.1.1 การประชาสัมพันธ์เพื่อให้ผู้มีคุณสมบัติเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
ทั้งกลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยและสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ และกลุ่มผู้มีความรู้ความสามารถ หรือมีประสบการณ์ด้านการแพทย์แผนไทย ซึ่งได้แก่ หมอพื้นบ้าน นักวิชาการ ผู้ปลูกหรือแปรรูปสมุนไพร ผู้ผลิตหรือจำหน่ายยาแผนไทย ผู้แทนองค์กรพัฒนาเอกชนกลุ่มต่างๆ ที่มีคุณสมบัติเป็นผู้เสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิได้รับทราบ วัน เวลา สถานที่ และขั้นตอนในการดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ โดยสถาบันการแพทย์แผนไทยทำการประชาสัมพันธ์ด้วยสื่อและวิธีการต่างๆ ได้แก่
2.1.1.1 พิมพ์แผ่นพับการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่มาจากกลุ่มต่างๆ จำนวน .......... แผ่น ส่งไปที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด และขอความอนุเคราะห์ให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ประชาสัมพันธ์ส่งต่อไปยังระดับอำเภอและระดับตำบล ตามทะเบียนรายชื่อและที่อยู่ของกลุ่มต่างๆ ที่จังหวัดได้รวบรวมจัดทำทะเบียนไว้ต่อไป
2.1.1.2 เผยแพร่ข่าวสารทางหนังสือพิมพ์ เป็นบทความเชิญชวนผู้มีสิทธิเสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ได้รับทราบข้อมูลการเสนอชื่อผู้มีคุณสมบัติเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย โดยลงหนังสือพิมพ์ ........... ฉบับรายวัน เป็นระยะเวลา 7 วัน
2.1.1.3 รายการวิทยุ ผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์แผนไทย ออกรายการให้สัมภาษณ์ทางวิทยุ ........... เพื่อเผยแพร่เนื้อหาสาระของพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ตั้งแต่ก่อนกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้ และหลังกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้
2.1.1.4 รายการโทรทัศน์ ผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์แผนไทย ออกรายการให้สัมภาษณ์ทางโทรทัศน์ .......... เพื่อเผยแพร่เนื้อหาสาระของพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ตั้งแต่ก่อนกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้ และหลังกฎกระทรวงมีผลบังคับใช้
2.1.1.5 การประชุมชี้แจงในที่ประชุมนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด ในฐานะประธานคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัด และเภสัชกรประจำสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ในฐานะเลขานุการของ ก.ส.จ. เรื่องพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 การดำเนินการตามกฎกระทรวง และบทบาทการเป็นนายทะเบียนจังหวัด โดย สถาบันการแพทย์แผนไทย วันที่ ........... ณ ..........
2.1.2 การจัดสัมมนา
2.1.2.1 การสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัด โดยสถาบันการแพทย์แผนไทย วันที่ .......... ณ .......... เพื่อชี้แจงและสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยและสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ทั่วประเทศ ให้ได้รับทราบข้อมูล ขั้นตอน และการดำเนินการสรรหาผู้แทนกลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทย และสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ที่มีคุณสมบัติที่จะได้รับเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ประเด็นการสัมมนา คือ
- สาระสำคัญของพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542
- กฎกระทรวงฉบับที่1 กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
- การดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กลุ่มผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนไทยและสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์
2.1.2.2 การสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสาขาอื่นๆ นอกจากผู้ประกอบโรคศิลปะ โดยสถาบันการแพทย์แผนไทย วันที่ ........... ณ .......... เพื่อชี้แจงให้ผู้เกี่ยวข้องในการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ที่มาจากกลุ่มผู้มีประสบการณ์ ความรู้ความสามารถด้านการแพทย์แผนไทย ที่มีสิทธิเสนอชื่อผู้แทนของแต่ละองค์กรและสมาชิกองค์กรนั้นๆ ได้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ในการดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของแต่ละสาขา
ประเด็นการสัมมนาคือ
- สาระสำคัญพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542
- กฎกระทรวงฉบับที่ 1 กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
- การดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในแต่ละสาขานั้นๆ
2.1.3 การดำเนินการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
หลังจากกฎกระทรวงประกาศใช้ และได้มีการประชาสัมพันธ์ ประชุมชี้แจง จัดสัมมนาผู้เกี่ยวข้องรับทราบและเข้าใจแล้ว เลขานุการ ก.ส. ก็จัดส่งวิธีการสรรหา พร้อมแบบ ภท. 1 ไปยังนายทะเบียนจังหวัด ให้ดำเนินการตามข้อกำหนดในกฎกระทรวง ตามข้อ 7 และข้อ 9 (2) วรรคสอง แล้วส่งกลับมายังเลขานุการ ก.ส. ตามวัน เวลา ที่กำหนด (ข้อ 11 วรรคสอง) เพื่อเลขานุการ ก.ส. จะได้รวบรวมและตรวจนับคะแนนโดยเปิดเผยต่อหน้า ก.ส. อย่างน้อย 3 คน (ข้อ 11 วรรคสาม)
2.1.4 การจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีคุณสมบัติที่จะได้รับการคัดเลือกเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (ข้อ 10)
หลังจากเลขานุการ ก.ส. ได้รับรายชื่อผู้มีคุณสมบัติ พร้อมประวัติของกลุ่มต่างๆ จากทุกจังหวัดแล้ว ก็จัดพิมพ์บัญชีรายชื่อและส่งบัญชีรายชื่อ พร้อมบัตรเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (แบบ ภท. 2) และประวัติของผู้มีชื่อในบัญชีรายชื่อไปยังผู้มีรายชื่อในบัญชีนั้นๆ เพื่อลงลายมือชื่อเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และส่งกลับมายังเลขานุการ ก.ส. ตามวัน เวลา ที่กำหนด

2.2 เลขานุการ ก.ส. ดำเนินการตามข้อกำหนด ข้อ 12 ข้อ 13 และข้อ 14 ต่อไป